Przejdź do głównej zawartości

Pierwsze bezpośrednie zdjęcie egzoplanety Beta Pictoris c

Zdecydowana większość planet w pobliżu obcych gwiazd jest odkrywana przez astronomów za pomocą zaawansowanych metod. Egzoplaneta nie pojawia się na obrazie ale pośrednio w widmie. Zespołowi naukowców udało się uzyskać pierwsze bezpośrednie potwierdzenie wcześniej odkrytej egzoplanety za pomocą metody pomiaru prędkości radialnej. Używając instrumentu GRAVITY zainstalowanego na VLT w Chile, astronomowie zaobserwowali słaby błysk planety Beta Pictoris c, oddalonej o około 63 lata świetlne od Ziemi, obok jasnych promieni jej gwiazdy macierzystej. Na podstawie tych obserwacji naukowcy mogą teraz określić zarówno jasność, jak i masę dynamiczną egzoplanety, a tym samym lepiej zawęzić modele formowania się tych obiektów.


Łącząc światło czterech dużych teleskopów VLT, astronomom biorącym udział we współpracy GRAVITY udało się bezpośrednio zaobserwować błysk światła pochodzącego z egzoplanety znajdującej się blisko swojej macierzystej gwiazdy. Planeta zwana „β Pictoris c” jest drugą planetą, która okrąża swoją gwiazdę macierzystą. Pierwotnie została wykryta za pomocą tzw. „pomiaru prędkości radialnej”, która mierzy opór i przyciąganie gwiazdy macierzystej wywołane orbitą planety. β Pictoris c znajduje się tak blisko swojej gwiazdy macierzystej, że nawet najlepsze teleskopy nie były w stanie do tej pory wykonać bezpośredniego obrazu planety.

Jest to pierwsze potwierdzenie obecności planety wykrytej metodą pomiaru prędkości radialnej. Pomiary prędkości radialnych były wykorzystywane przez astronomów od wielu dziesięcioleci i pozwoliły na wykrycie setek egzoplanet. Ale nigdy wcześniej astronomowie nie byli w stanie uzyskać bezpośredniej obserwacji jednej z tych planet. Było to możliwe tylko dlatego, że instrument GRAVITY, umieszczony w laboratorium pod czterema używanymi przez niego teleskopami, jest instrumentem bardzo precyzyjnym. Obserwuje światło gwiazdy macierzystej za pomocą wszystkich czterech teleskopów VLT w tym samym czasie i łączy je w jeden wirtualny teleskop ze szczegółami niezbędnymi do ukazania β Pictoris c.

Bezpośrednie wykrycie za pomocą GRAVITY było jednak możliwe tylko dzięki nowym danym pomiarów prędkości radialnej precyzyjnie określającym ruch orbitalny β Pictoris c. Umożliwiło to zespołowi precyzyjne wskazanie i przewidzenie oczekiwanej pozycji planety, dzięki czemu GRAVITY był w stanie ją znaleźć.

β Pictoris c jest więc pierwszą planetą, która została wykryta i potwierdzona za pomocą obu metod, pomiarów prędkości radialnej i obrazowania bezpośredniego. Oprócz niezależnego potwierdzenia obecności egzoplanety, astronomowie mogą teraz połączyć wiedzę uzyskaną dzięki tym dwóm wcześniej odrębnym technikom. To oznacza, że naukowcy mogą teraz uzyskać zarówno jasność, jak i masę tej egzoplanety. Zgodnie z zasadą, im masywniejsza planeta, tym jaśniej świeci.

W tym przypadku jednak dane dotyczące dwóch planet są nieco zagadkowe: światło pochodzące z β Pictoris c jest sześć razy słabsze niż jego większej siostry, β Pictoris b. β Pictoris c ma masę 8 Jowiszów. Więc jak masywna jest β Pictoris b? Dane dotyczące prędkości radialnej ostatecznie odpowiedzą na to pytanie, ale uzyskanie wystarczającej ilości danych zajmie dużo czasu: jeden pełny obieg planety b wokół jej gwiazdy zajmie 28 naszych lat!

Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:

Popularne posty z tego bloga

Wykryto największą eksplozję w historii Wszechświata

Naukowcy badający odległą gromadę galaktyk odkryli największą eksplozję obserwowaną we Wszechświecie od czasów Wielkiego Wybuchu.

Wybuch pochodził z supermasywnej czarnej dziury w centrum odległej o setki milionów lat świetlnych stąd galaktyki. W trakcie eksplozji zostało uwolnione pięć razy więcej energii, niż przy poprzednim ówczesnym najpotężniejszym wybuchu.
Astronomowie dokonali tego odkrycia przy użyciu danych z obserwatorium rentgenowskiego Chandra i XMM-Newton, a także danych radiowych z Murchison Widefield Array (MWA) w Australii i Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) w Indiach.
Ten potężny wybuch został wykryty w gromadzie galaktyk Ophiuchus, która znajduje się około 390 mln lat świetlnych stąd. Gromady galaktyk to największe struktury we Wszechświecie utrzymywane razem przez grawitację, zawierające tysiące pojedynczych galaktyk, ciemną materię i gorący gaz.
W centrum gromady Ophiuchus znajduje się duża galaktyka zawierająca supermasywną czarną dziurę. Naukowcy uważają, że źró…

Odkryto najbliższą znaną „olbrzymią planetę niemowlęcą”

Nowonarodzona masywna planeta znajduje się zaledwie 100 parseków od Ziemi.

Naukowcy odkryli nowonarodzoną masywną planetę bliższą Ziemi niż jakikolwiek tego typu obiekt w podobnym wieku. Olbrzymia niemowlęca planeta, nazwana 2MASS 1155-7919 b, znajduje się w asocjacji Epsilon Chamaeleontis i leży tylko około 330 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego.
„Ciemny, chłodny obiekt, który znaleźliśmy, jest bardzo młody i ma zaledwie 10 mas Jowisza, co oznacza, że prawdopodobnie patrzymy na planetę niemowlęcą, być może wciąż w fazie formowania się. Chociaż zostało odkrytych wiele innych planet podczas misji Kepler i innych podobnych, prawie wszystkie z nich są planetami ‘starymi’. Obiekt ten jest jednocześnie czwartym lub piątym przykładem planety olbrzymiej krążącej tak daleko od swojej gwiazdy macierzystej. Teoretycy usiłują wyjaśnić, w jaki sposób się tam uformowały lub jak tam dotarły” – powiedziała Annie Dickson-Vandervelde, główna autorka pracy.
Do odkrycia naukowcy wykorzystali dane…

Czy rozwiązano tajemnicę ekspansji Wszechświata?

Badacz z Uniwersytetu Genewskiego rozwiązał naukową kontrowersję dotyczącą tempa ekspansji Wszechświata, sugerując, że na dużą skalę nie jest ono całkowicie jednorodne.


Ziemia, Układ Słoneczny, cała Droga Mleczna i kilka tysięcy najbliższych nam galaktyk porusza się w ogromnym „bąblu” o średnicy 250 mln lat świetlnych, gdzie średnia gęstość materii jest o połowę mniejsza niż w pozostałej części Wszechświata. Taka jest hipoteza wysunięta przez fizyka teoretyka z Uniwersytetu Genewskiego (UNIGE) jako rozwiązanie zagadki, która od dziesięcioleci dzieli społeczność naukową: z jaką prędkością rozszerza się Wszechświat? Do tej pory co najmniej dwie niezależne metody obliczeniowe osiągnęły dwie wartości różniące się o około 10% z odchyleniem, które jest statystycznie nie do pogodzenia. Nowe podejście usuwa tę rozbieżność bez korzystania z „nowej fizyki”.
Wszechświat rozszerza się od czasu Wielkiego Wybuchu, który miał miejsce 13,8 mld lat temu – propozycja po raz pierwszy przedstawiona przez b…