Posty

Nowe spojrzenie na ewolucję podwójnej czarnej dziury

Obraz
Wykrycie fal grawitacyjnych otwarło nową drogę do badania podwójnych czarnych dziur w kosmicznym czasie. Czego możemy się dowiedzieć o ewolucji podwójnych czarnych dziur z układów, które wykryliśmy za pomocą fal grawitacyjnych? Wizja artystyczna przedstawiająca dwie czarne dziury zbliżające się do połączenia. Źródło: LIGO/Caltech/MIT/Sonoma State (Aurore Simonnet). Badanie zdarzeń fal grawitacyjnych Wraz ze wzrostem wykrywanych przez nas łączących się układów podwójnych czarnych dziur , możemy zacząć odpowiadać na fundamentalne pytania dotyczące tego, jak te fascynujące układy powstają i ewoluują. A ponieważ czarne dziury są punktem końcowym ewolucji gwiazd, badanie, w jaki sposób populacja czarnych dziur mogła zmienić się w czasie, może również dostarczyć wglądu w ewolucję gwiazd. W nowej publikacji zespół kierowany przez Sylvię Biscoveanu (Massachusetts Institute of Technology) wykorzystał bogactwo danych dotyczących czarnych dziur do poszukiwania trendów spinów czarnych dziur w u

Supermasywna czarna dziura w naszej Galaktyce

Obraz
Wiele galaktyk posiada w swoich jądrach supermasywne czarne dziury, które są tysiąc raz większe od naszej, np. jądro M87, którego obraz został wykonany przez Teleskop Horyzontu Zdarzeń (EHT) w 2020 roku. Ale Sgr A* jest stosunkowo blisko nas, zaledwie około 25 000 lat świetlnych, a jej bliskość oferuje astronomom unikalną możliwość zbadania supermasywnej czarnej dziury. Wizualizacja symulowanej aktywności rozbłyskowej i obłoków materii wokół supermasywnej czarnej dziury w centrum Galaktyki, Sgr A*. Źródło: ESO, Gfycat. Supermasywna czarna dziura w jądrze naszej Galaktyki ,  Sagittarius A* , ma skromne rozmiary – zaledwie 4,15 miliona mas Słońca. Naukowcy pracujący przy programie EHT opublikowali niedawno submilimetrowy obraz, na którym widać ją oświetloną przez jej świecące otoczenie. Gaz i pył powoli akreują na otaczające czarną dziurę gorące, podobne do dysku środowisko i promieniują w całym spektrum elektromagnetycznym . Epizodyczna akrecja i zmienne wybuchy promieniowania dostar

Nowe spojrzenie na powstawanie układów gwiezdnych o różnej konfiguracji

Obraz
Grupa astronomów doszła do wniosku, że tajemnicze ustawienie orbit w niektórych układach gwiazdowych nie jest spowodowane zakłóceniami z zewnątrz, lecz pochodzi z wnętrza samych układów gwiazdowych. Wizja artystyczna gwiazdy otoczonej dyskiem protoplanetarnym. Źródło: NASA/JPL-Caltech. Powstaje tajemnica Uważa się, że kiedy tworzy się układ gwiazdowy, wszystko jest ułożone w jednej linii: gwiazda formuje się, zapoczątkowuje syntezę jądrową, a cały pozostały gaz i pył krążą w jednej płaszczyźnie i w tym samym kierunku, w którym wiruje gwiazda. Ten teoretyczny obraz początkowo wydawał się pasować do układów planetarnych, które znaliśmy… dopóki ostatnie misje kosmiczne nie odkryły tysiące nowych planet i nie zaczęły wywracać tej teorii do góry nogami. Nagle astronomowie zaczęli odkrywać gwiazdy, których osie wirowania były przesunięte względem orbit ich planet. Ale jak doszło do takiej sytuacji? Czy moment pędu układu nie powinien rozciągać się na osie obrotu gwiazd i wszystko powinno być

Dokładne pomiary egzoplanety Gliese 486 b

Obraz
Międzynarodowy zespół naukowców zmierzył masę i promień egzoplanety podobnej do Ziemi z niespotykaną dotąd dokładnością. Szczegółowa analiza pozwala na dokonanie solidnych przewidywań dotyczących struktury i składu jej wnętrza i atmosfery. Na ilustracji: Wizja artystyczna hipotetycznej atmosfery i struktury wewnętrznej egzoplanety Gliese 486 b. Źródło: RenderArea. Od czasu odkrycia pierwszej egzoplanety wokół gwiazdy podobnej do Słońca, 51 Pegasi b , w 1995 roku, społeczność astronomiczna wciąż znajduje nowe egzoplanety, które są coraz mniej masywne, coraz bliższe i coraz bardziej podobne do Ziemi. Najnowsze badania, prowadzone przez Centro de Astrobiología (CAB, CSIC-INTA), pozwoliły na modelowanie wnętrza i oszacowanie względnych rozmiarów (metalicznego) jądra i (skalistego) płaszcza egzoplanety Gliese 486 b, gorącej superziemi odkrytej w 2021 roku, krążącej wokół pobliskiego czerwonego karła   Gliese 486 , znajdującego się zaledwie 26 lat świetlnych od Słońca Dzięki starannym dan

Badanie procesów formowania się skrajnie masywnych węglowo-tlenowych białych karłów

Obraz
Białe karły są najliczniejszymi przedstawicielami gwiezdnego cmentarzyska. Powszechnie uważa się, że ponad 97% gwiazd we Wszechświecie przekształci się w białego karła. Obiekty te uważa się także za potężne narzędzie do zrozumienia procesów formowania się i ewolucji gwiazd, historii naszej Galaktyki oraz populacji gwiazd. Wizja artystyczna białego karła. Źródło: Pixabay/CC0 Public Domain. W pracy opublikowanej w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society grupa naukowców kierowana przez docenta WU Chengyuana z Yunnan Observatories Chińskiej Akademii Nauk badała powstawanie skrajnie masywnych węglowo-tlenowych białych karłów . Zgodnie z modelem ewolucji gwiazd, białe karły o masach mniejszych niż około 0,45 masy Słońca to helowe białe karły, a te o masach pomiędzy 0,45 a 1,05 masy Słońca to węglowo-tlenowe białe karły. Natomiast te o masach większych niż 1,05 masy Słońca mogą posiadać jądra tlenowo-neonowe i są zwykle nazywane skrajnie masywnymi białymi karłami. Skrajnie masywne

Odkryto dowody na najpotężniejszego pulsara w odległej galaktyce

Obraz
Astronomowie analizujący dane z przeglądu nieba odkryli jedną z najmłodszych gwiazd neutronowych. Obrazy z VLA wskazują, że jasna emisja radiowa napędzana przez pole magnetyczne wirującego pulsara dopiero niedawno wyłoniła się zza gęstej powłoki szczątków po wybuchu supernowej. Pozostałość po wybuchu supernowej. Źródło: Melissa Weiss, NRAO/AUI/NSF. Obiekt ten, nazwany VT 1137-0337, znajduje się w galaktyce karłowatej 395 milionów lat świetlnych od Ziemi. Po raz pierwszy pojawił się na obrazie z przeglądu VLA Sky Survey wykonanym w styczniu 2018 roku. Nie pojawił się na obrazie tego samego regionu wykonanym przez przegląd VLA FIRST w 1998 roku. Pojawiał się nadal na późniejszych obserwacjach VLASS w latach 2018, 2019, 2020 i 2022. To, co najprawdopodobniej widzimy, to mgławica pulsarowa  – powiedział Dillon Dong, student Caltech. Mgławica pulsarowa powstaje, gdy potężne pole magnetyczne szybko wirującej gwiazdy neutronowej przyspiesza otaczające ją naładowane cząstki do prędkości bl

Odkryto pobliski układ złożony z co najmniej dwóch planet

Obraz
Zespół astronomów odkrył nowy układ wieloplanetarny w naszym galaktycznym sąsiedztwie, który znajduje się zaledwie 33 lata świetlne od Ziemi, co czyni go jednym z najbliższych znanych nam tego typu układów. Rysunek przedstawiający gwiazdę HD 260655, jej planet i satelitę TESS. Źródło: dzięki uprzejmości NASA. W sercu tego układu znajduje się mały i chłodny karzeł typu M o nazwie HD 260655 . Astronomowie odkryli, że zawiera on co najmniej dwie skaliste planety wielkości Ziemi. Skaliste światy prawdopodobnie nie nadają się do zamieszkania, ponieważ ich orbity są stosunkowo ciasne, co naraża planety na temperatury zbyt wysokie, by utrzymać wodę w stanie ciekłym. Mimo to naukowcy są podekscytowani tym układem, ponieważ bliskość i jasność gwiazdy pozwoli im bliżej przyjrzeć się właściwościom planet i oznakom atmosfery, jaką mogą posiadać. Obie planety w tym układzie są uważane za jedne z najlepszych celów do badania atmosfery ze względu na jasność ich gwiazdy , mówi Michelle Kunimoto, sta