Przejdź do głównej zawartości

Gdzie powstają gwiazdy? Teleskop Spitzera bada regiony gwiazdotwórcze

Większość masywnych gwiazd we Wszechświecie rodzi się wewnątrz kosmicznych obłoków gazu i pyłu, gdzie zostawiają wskazówki dotyczące swojego życia, które astronomowie później mogą rozszyfrować.


Mgławica znana jako W51 jest jednym z najbardziej aktywnych obszarów gwiazdotwórczych w Drodze Mlecznej. Po raz pierwszy zidentyfikowana w 1958 roku przez radioteleskopy, tworzy bogaty kosmiczny gobelin na zdjęciu uzyskanym z wycofanego już z obserwacji Kosmicznego Teleskopu Spitzera.

Znajdująca się w odległości 17 000 lat świetlnych od Ziemi w kierunku konstelacji Orła, W51 ma około 350 lat świetlnych średnicy. Jest prawie niewidoczna przez teleskopy optyczne, ponieważ jej światło jest blokowane przez międzygwiazdowe obłoki pyłowe, które znajdują się pomiędzy W51 a Ziemią. Jednak dłuższy zakres widma elektromagnetycznego, taki jak fale radiowe i podczerwone, mogą przedrzeć się przez pył bez przeszkód. Oglądana w podczerwieni przez Spitzera W51 stanowi spektakularny widok: jej całkowita emisja w podczerwieni odpowiada 20 mln Słońc.

Gdybyś mógł zobaczyć nieuzbrojonym okiem, ten gęsty obłok gazu i pyłu wydawałby się mniej więcej tak duży, jak Księżyc w pełni. Mgławica Oriona – kolejny dobrze znany obszar gwiazdotwórczy i ulubiony cel amatorskich obserwacji astronomicznych – zajmuje mniej więcej taką samą powierzchnię na niebie. Ale W52 w rzeczywistości znajduje się znacznie dalej od Ziemi niż Orion i przez to jest znacznie większa i około 75 razy jaśniejsza. Podczas gdy Orion posiada 4 gwiazdy typu O – najmasywniejsze gwiazdy we Wszechświecie – W51 ma ich ponad 30.

„Fabryki gwiazd”, takie jak ta, mogą działać przez miliony lat. Olbrzymi czerwony region z prawej strony W51 jest starszy, co widać już po tym, jak został wyrzeźbiony przez wiatry z pokoleń masywnych gwiazd (takich, które mają co najmniej 10 mas Słońca). Pył i gaz są jeszcze bardziej zmiatane, gdy te gwiazdy umierają i eksplodują w postaci supernowych. W młodszej części mgławicy, z lewej strony, wiele gwiazd właśnie zaczyna usuwać gaz i pył w taki sam sposób, jak zrobiły to gwiazdy w starszym regionie. Widać, że wiele z tych młodych gwiazd jest w procesie formowania bąbli pustej przestrzeni wokół siebie.

To zdjęcie zostało wykonane przez Spitzera w 2004 roku jako część kampanii obserwacyjnej mającej na celu zmapowanie wielkoskalowej struktury Drogi Mlecznej – spore wyzwanie, ponieważ Ziemia znajduje się w jej wnętrzu. Przegląd nazwany GLIMPSE (Galactic Legacy Infrared Mid-Plane Survey Extraordinaire) dostarczył również cennych danych na temat wielu cudów wewnątrz Drogi Mlecznej, w tym obrazy wielu gwiezdnych fabryk, takich jak W51, które były ukryte za pyłem przed teleskopami optycznymi.

Zdjęcia dostarczone przez Spitzera za pośrednictwem przeglądu GLIMPSE – w połączeniu z danymi z wielu innych, uzupełniających się teleskopów – dają naukowcom wgląd w to, w jaki sposób masywne gwiazdy tworzą się w naszej Drodze Mlecznej, a następnie jak ich potężne wiatry i promieniowanie oddziałują z pozostałą otaczającą materią. Nie możemy obserwować regionów gwiazdotwórczych w innych galaktykach z taką samą szczegółowością, z jaką mamy możliwość w przypadku naszej galaktyki. Zatem regiony takie, jak W51 są naprawdę ważne dla pogłębienia naszej wiedzy dotyczącej formowania się gwiazd w Drodze Mlecznej, co następnie możemy ekstrapolować na to, jak taki proces przebiega w innych galaktykach.

Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:

Popularne posty z tego bloga

Wykryto największą eksplozję w historii Wszechświata

Naukowcy badający odległą gromadę galaktyk odkryli największą eksplozję obserwowaną we Wszechświecie od czasów Wielkiego Wybuchu.

Wybuch pochodził z supermasywnej czarnej dziury w centrum odległej o setki milionów lat świetlnych stąd galaktyki. W trakcie eksplozji zostało uwolnione pięć razy więcej energii, niż przy poprzednim ówczesnym najpotężniejszym wybuchu.
Astronomowie dokonali tego odkrycia przy użyciu danych z obserwatorium rentgenowskiego Chandra i XMM-Newton, a także danych radiowych z Murchison Widefield Array (MWA) w Australii i Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) w Indiach.
Ten potężny wybuch został wykryty w gromadzie galaktyk Ophiuchus, która znajduje się około 390 mln lat świetlnych stąd. Gromady galaktyk to największe struktury we Wszechświecie utrzymywane razem przez grawitację, zawierające tysiące pojedynczych galaktyk, ciemną materię i gorący gaz.
W centrum gromady Ophiuchus znajduje się duża galaktyka zawierająca supermasywną czarną dziurę. Naukowcy uważają, że źró…

Odkryto najbliższą znaną „olbrzymią planetę niemowlęcą”

Nowonarodzona masywna planeta znajduje się zaledwie 100 parseków od Ziemi.

Naukowcy odkryli nowonarodzoną masywną planetę bliższą Ziemi niż jakikolwiek tego typu obiekt w podobnym wieku. Olbrzymia niemowlęca planeta, nazwana 2MASS 1155-7919 b, znajduje się w asocjacji Epsilon Chamaeleontis i leży tylko około 330 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego.
„Ciemny, chłodny obiekt, który znaleźliśmy, jest bardzo młody i ma zaledwie 10 mas Jowisza, co oznacza, że prawdopodobnie patrzymy na planetę niemowlęcą, być może wciąż w fazie formowania się. Chociaż zostało odkrytych wiele innych planet podczas misji Kepler i innych podobnych, prawie wszystkie z nich są planetami ‘starymi’. Obiekt ten jest jednocześnie czwartym lub piątym przykładem planety olbrzymiej krążącej tak daleko od swojej gwiazdy macierzystej. Teoretycy usiłują wyjaśnić, w jaki sposób się tam uformowały lub jak tam dotarły” – powiedziała Annie Dickson-Vandervelde, główna autorka pracy.
Do odkrycia naukowcy wykorzystali dane…

Czy rozwiązano tajemnicę ekspansji Wszechświata?

Badacz z Uniwersytetu Genewskiego rozwiązał naukową kontrowersję dotyczącą tempa ekspansji Wszechświata, sugerując, że na dużą skalę nie jest ono całkowicie jednorodne.


Ziemia, Układ Słoneczny, cała Droga Mleczna i kilka tysięcy najbliższych nam galaktyk porusza się w ogromnym „bąblu” o średnicy 250 mln lat świetlnych, gdzie średnia gęstość materii jest o połowę mniejsza niż w pozostałej części Wszechświata. Taka jest hipoteza wysunięta przez fizyka teoretyka z Uniwersytetu Genewskiego (UNIGE) jako rozwiązanie zagadki, która od dziesięcioleci dzieli społeczność naukową: z jaką prędkością rozszerza się Wszechświat? Do tej pory co najmniej dwie niezależne metody obliczeniowe osiągnęły dwie wartości różniące się o około 10% z odchyleniem, które jest statystycznie nie do pogodzenia. Nowe podejście usuwa tę rozbieżność bez korzystania z „nowej fizyki”.
Wszechświat rozszerza się od czasu Wielkiego Wybuchu, który miał miejsce 13,8 mld lat temu – propozycja po raz pierwszy przedstawiona przez b…