Przejdź do głównej zawartości

Młoda gwiazda przyłapana na rozjaśnianiu się

Naukowcy odkryli młodą gwiazdę w środku rzadkiego zrywu wzrostu – dramatycznej fazy ewolucji gwiazd, kiedy materia wirująca wokół niej opada na nią, łącząc się z jej masą. Gwiazda należy do klasy tzw. kapryśnych gwiazd, znanych jako FU Ori, nazwane od pierwotnego członka klasy, FU Orionis (duże litery określają schemat nazewnictwa gwiazd zmiennych, a Orionis oznacza gwiazdozbiór Oriona). Zazwyczaj gwiazdy te mają mniej, niż kilka milionów lat, są ukryte za gęstymi obłokami pyłu i trudne do zaobserwowania. Nowy obiekt to zaledwie 25. jak dotąd odnaleziony członek tej klasy, i jeden z zaledwie kilkunastu uchwyconych w akcie rozbłysku.


Nowo odkryta gwiazda, nazwana Gaia 17bpi, po raz pierwszy została zauważona przez satelitę Gaia, który nieprzerwanie skanuje niebo dokonując dokładnych pomiarów gwiazd w świetle widzialnym. Gdy Gaia dostrzega zmianę jasności gwiazdy, alarm trafia do społeczności astronomicznej. Absolwent Uniwersytetu w Exeter i współautor nowego badania, Sam Morrell, jako pierwszy zauważył, że gwiazda pojaśniała. Inni członkowie zespołu poszli w jego ślady i odkryli, że pojaśnienie gwiazdy zostało niespodziewanie uchwycone w świetle podczerwonym przez satelitę NEOWISE, który szuka planetoid, w tym samym czasie, co Gaia, oraz półtora roku wcześniej.

Teleskop Spitzera, który obserwuje w podczerwieni, również w 2014 roku był świadkiem rozpoczęcia fazy pojaśniania gwiazdy, co dało badaczom olbrzymią ilość danych w podczerwieni.

Nowe obserwacje rzucają światło na niektóre z długotrwałych tajemnic dotyczących ewolucji młodych gwiazd. Jedno z pytań bez odpowiedzi brzmi: w jaki sposób gwiazda nabywa całą swoją masę? Gwiazdy tworzą się z zapadających się kul gazu i pyłu. Z czasem dysk materii formuje się wokół gwiazdy, która nadal pobiera z niego materię. Ale, zgodnie z poprzednimi obserwacjami, gwiazdy nie przyciągają materii do siebie wystarczająco szybko, aby osiągnąć swoją ostateczną masę.

Teoretycy uważają, że zdarzenia FU Ori – w których masa jest zrzucana z dysku na gwiazdę w ciągu całego okresu około 100 lat – mogą pomóc rozwiązać zagadkę. Naukowcy uważają, że wszystkie gwiazdy podlegają w swoim życiu około 10 do 20 wydarzeniom podobnym do tych FU Ori, ale ponieważ ta faza gwiazdowa jest często ukryta za pyłem, dane są ograniczone. 

Nowe badania pokazują w największych szczegółach, jak materia porusza się od środka dysku, w rejonie położonym około 1 jednostki astronomicznej od gwiazdy, do samej gwiazdy. NEOWISE i Spitzer jako pierwsze wykryły oznaki nagromadzenia się materii w środku dysku. Gdy materia zaczyna gromadzić się w dysku, rozgrzewa się, emitując promieniowanie podczerwone. Potem, gdy ta materia opada na gwiazdę, rozgrzewa się jeszcze bardziej, emitując światło widzialne, co wykryła Gaia.

Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:

Popularne posty z tego bloga

Wykryto największą eksplozję w historii Wszechświata

Naukowcy badający odległą gromadę galaktyk odkryli największą eksplozję obserwowaną we Wszechświecie od czasów Wielkiego Wybuchu.

Wybuch pochodził z supermasywnej czarnej dziury w centrum odległej o setki milionów lat świetlnych stąd galaktyki. W trakcie eksplozji zostało uwolnione pięć razy więcej energii, niż przy poprzednim ówczesnym najpotężniejszym wybuchu.
Astronomowie dokonali tego odkrycia przy użyciu danych z obserwatorium rentgenowskiego Chandra i XMM-Newton, a także danych radiowych z Murchison Widefield Array (MWA) w Australii i Giant Metrewave Radio Telescope (GMRT) w Indiach.
Ten potężny wybuch został wykryty w gromadzie galaktyk Ophiuchus, która znajduje się około 390 mln lat świetlnych stąd. Gromady galaktyk to największe struktury we Wszechświecie utrzymywane razem przez grawitację, zawierające tysiące pojedynczych galaktyk, ciemną materię i gorący gaz.
W centrum gromady Ophiuchus znajduje się duża galaktyka zawierająca supermasywną czarną dziurę. Naukowcy uważają, że źró…

Odkryto najbliższą znaną „olbrzymią planetę niemowlęcą”

Nowonarodzona masywna planeta znajduje się zaledwie 100 parseków od Ziemi.

Naukowcy odkryli nowonarodzoną masywną planetę bliższą Ziemi niż jakikolwiek tego typu obiekt w podobnym wieku. Olbrzymia niemowlęca planeta, nazwana 2MASS 1155-7919 b, znajduje się w asocjacji Epsilon Chamaeleontis i leży tylko około 330 lat świetlnych od naszego Układu Słonecznego.
„Ciemny, chłodny obiekt, który znaleźliśmy, jest bardzo młody i ma zaledwie 10 mas Jowisza, co oznacza, że prawdopodobnie patrzymy na planetę niemowlęcą, być może wciąż w fazie formowania się. Chociaż zostało odkrytych wiele innych planet podczas misji Kepler i innych podobnych, prawie wszystkie z nich są planetami ‘starymi’. Obiekt ten jest jednocześnie czwartym lub piątym przykładem planety olbrzymiej krążącej tak daleko od swojej gwiazdy macierzystej. Teoretycy usiłują wyjaśnić, w jaki sposób się tam uformowały lub jak tam dotarły” – powiedziała Annie Dickson-Vandervelde, główna autorka pracy.
Do odkrycia naukowcy wykorzystali dane…

Czy rozwiązano tajemnicę ekspansji Wszechświata?

Badacz z Uniwersytetu Genewskiego rozwiązał naukową kontrowersję dotyczącą tempa ekspansji Wszechświata, sugerując, że na dużą skalę nie jest ono całkowicie jednorodne.


Ziemia, Układ Słoneczny, cała Droga Mleczna i kilka tysięcy najbliższych nam galaktyk porusza się w ogromnym „bąblu” o średnicy 250 mln lat świetlnych, gdzie średnia gęstość materii jest o połowę mniejsza niż w pozostałej części Wszechświata. Taka jest hipoteza wysunięta przez fizyka teoretyka z Uniwersytetu Genewskiego (UNIGE) jako rozwiązanie zagadki, która od dziesięcioleci dzieli społeczność naukową: z jaką prędkością rozszerza się Wszechświat? Do tej pory co najmniej dwie niezależne metody obliczeniowe osiągnęły dwie wartości różniące się o około 10% z odchyleniem, które jest statystycznie nie do pogodzenia. Nowe podejście usuwa tę rozbieżność bez korzystania z „nowej fizyki”.
Wszechświat rozszerza się od czasu Wielkiego Wybuchu, który miał miejsce 13,8 mld lat temu – propozycja po raz pierwszy przedstawiona przez b…